شرکت فراز دانه آوند

تولید کننده خوراک دام، طیور، آبزیان و مکمل های غذایی
30001220941726

مديريت و تغذيه گاو خشك

مديريت و تغذيه گاو خشك

نویسنده: بخش علمی دپارتمان دام

براي انجام مديريت مطلوب گاوها در طي دورة خشكي جهت توليد مناسب در دوره شيردهي بعدي ، لازم است گاوهاي خشك در ۲ گروه مجزا به شرح زير دسته بندي شوند .

۱- گروه اول Far Away از زمان شروع خشكي تا ۳ هفته مانده به زايمان
۲- گروه دومClose up از ۳ هفته مانده به زايمان تا زمان زايش
نكته : دامهايي كه در زمان شروع دوره خشكي داراي وضعيت بدني ضعيفي هستند (BCS >2.5) و يا ۲ قلو آبستن مي باشند بايد بلافاصله بعد از خشك شدن بتدريج وارد مرحله Close up شوند.
براي اينكه توجه شما را به اهميت مديريت صحيح دوره خشكي جلب نمايم به جمله زير توجه نماييد .
يك برنامه مديريت خوب در مورد گاو هاي خشك مي تواند بطور معني داري بيماريهاي متابوليك زير را كاهش دهد :
ورم پستان، ادم پستان، جفت ماندگي، تب شير مخفي يا حاد، سخت زايي، جابجايي شيردان ، كتوز مخفي يا حاد و متريت / تأخير در بازگشت رحم به حالت اولیه
الف: Far away
متأسفانه در گاوداريها اكثراً گاوهاي خشك و بخصوص گاوهاي Fara way ناديده گرفته مي شوند . گاهي اين دامها به مرتع فرستاده مي شوند بدون اينكه مكمل هاي پروتئيني ، انرژي ، ويتامين و مواد معدني در اختيار آنها گذاشته شود .
اگر گاوهاي خشك در جايگاه بسته نگهداري مي شوند عمدتاً به آنها علوفه با كيفيت پايين، كپك زده و يا پس آخور گاوهاي شيري را مي دهند . واقعيت اين است كه دوره شيردهي گاوهاي شيري از زمانيكه آنها را خشك مي كنيد و احتياجات غذايي آنها را فراموش مي كنيد شروع مي شود و مديريت مرحله Far away تأثير زيادي در ايجاد يا جلوگيري از بيماري كبدچرب ، جفت ماندگي ، جابجايي شيردان و ساير مشكلات متابوليكي دارد .
مديريت خوب دوره خشكي با بهداشت جايگاه و سلامت پستان شروع مي شود .
در شروع دوره خشكي بايد به تمام گاوها ، پماد خشكي زده شود و در صورت امكان تيت ها بايد به مدت ۷ تا۱۰ روز با همان ماده ضدعفوني كننده كه در طي دوره شيردهي از آن استفاده مي شود ، ضدعفوني شوند . اينكار باعث مي شود تا از ايجاد عفونتهاي پستاني در اوايل مرحله خشكي و قبل از اينكه تيت ها با موكوس بسته شوند جلوگيري شود .
تغذيه مرحله Far away
اگرچه استفاده از علوفه لگومينه با كيفيت بالا رمز موفقيت در تغذيه گاوهاي شيري است اما استفاده از اين نوع علوفه براي گاوهاي خشك مي تواند فاجعه آميز باشد . سخت گيري در خصوص توليد يا خريد علوفه براي گاوهاي خشك ضروري است . يونجه مرغوب يا غذاهاي كپك زده و همچنين غذاهاي حاوي پتاسيم بالا در تغذيه گاوهاي خشك توصيه نمي شود .
به چه چيزهايي بايد دقت كنيم ؟
به جهت ترميم و استمرار سلامتي شكمبه ايده آل است كه از علوفه خشك با اندازه قطعات مناسب براي تغذيه گاوهاي خشك در مرحله Far away استفاده شود البته وجود مقدار كمي مواد دانه ايي وسيلو كه خوب مخلوط شده باشند نيز مي تواند در اين جهت به ما كمك كند
اگرچه شخصاً عقيده دارم كه وجود سيلوي ذرت در جيره گاوهاي خشك لازم است اما بايد توجه داشت كه به منظور جلوگيري از چاقي گاوهاي خشك ، مصرف سيلو بصورت محدود و بالانس شده مورد استفاده قرار گيرد سيلوي ذرت از نظر املاح كلسيم و پتاسيم فقير است ولي به شدت خوش خوراك بوده و مي تواند جهت افزودن مكملها و نمكهاي آنيوني از آن استفاده نمود .
كاه و ساير غذاهاي مشابه به جهت توسعه هضم فيبر مي تواند براي مدت محدود مورد استفاده قرار گيرد . به هر حال تغذيه بيش از اندازه با اين مواد مي تواند دريافت ماده خشك را محدود و سبب كمبود انرژي و مشكلات متعاقب آن گردد .
افزودنيها را قبل از اضافه كردن به جيره بالانس كنيد . استفاده از مواد با فيبر بالا مانند گلوتن ذرت ، پوسته سويا و تفاله چغندر در صورتيكه قيمت آنها پايين باشد براي جيره گاوهاي Far away خيلي خوب است .
ميزان ماده خشك دريافتي و نمره وضعيت بدني گاوها را در مرحله FAD تحت كنترل داشته باشيد . يك گاو خشك به هيچ وجه نبايد وزن خود را از دست بدهد . اين سريعترين راه براي بيماري كبد چرب و مرگ است . حتي گاوهاي چاق در اين مرحله بايد جيره نگهداري دريافت نمايند .
اما تحت رژيم بردن آنها در اين زمان خيلي دير است . جيره مرحله FAD بايد از نظر انرژي باید حدود ۱/۲۷ تا ۱/۳ مگاكالري در هر كيلوگرم بالانس شود .
انتظار مي رود يك گاو هلشتاين بالغ در مرحله FAD روزانه ۱۲- ۱۳ کیلوگرم ( حدود ۲% وزن بدن) ماده خشك دريافت نمايد . پروتئين جيره بايد در حدود ۱۳% بالانس شود و اكثر آن بايد قابليت انحلال كمي در شكمبه داشته باشد .
در اين مرحله تأمين مقدار مناسب موادمعدني و ويتامين براي اطمينان از سلامت توليدمثل ، سلامت جنين و سلامت گاو در مرحله انتقال كاملاً ضروري است . ميزان نياز دامها در اين مرحله روزانه ۶-۸ میلی گرم سلنيوم و حداقل ۱۰۰۰ واحد بين المللي ويتامين E مي باشد . جهت اجتناب از ادم پستان ميزان نمك جيره به مقدار ۱۰ – ۳۰ گرم در روز محدود شود .

ب : مرحله Close up
گاوهاي اين مرحله بايد از گاوهاي مرحله FAD جدا نگهداري شوند .
چنانچه مكمل خوراكي خوب و تضمين شده ايي براي گاوهاي خشك وجود ندارد ، تزريق ويتاميهاي E,D, A بايد در زمانيكه گاو به مرحله CUD منتقل مي شود انجام شود .
درمرحله CUD تعدادي تغييرات هورموني و فيزيولوژيكي درجهت زايمان و شروع شيردهي در گاو رخ مي دهد . گوساله شروع به اشغال بخش بزرگي از محوطه شكمي گاو مي كند و جاي كمي براي فعاليت نرمال شكمبه باقي مي گذارد .
تغذيه مرحله Close up
ماده خشك مورد نياز گاو هلشتاين بالغ در اين مرحله حدوداً ۱۰ کیلوگرم (۱/۷ % وزن بدن) مي باشد . ميزان پروتئين موردنياز نيز حدود ۱۵-۱۶ درصد است كه لازم است مقدار زيادي از آن ( ۳۲%) پروتئين غيرقابل تجزيه در شكمبه باشد . دراين مرحله انرژي نيز بايد حدود ۱/۵۵- ۱/۵ مگاكالري باشد و مواد دانه ايي بايد مجدداً در جيره اضافه شوند . سطح کربوهیدرات های غیر الیافی ( NFC ) يا کربوهیدرات های غیر ساختمانی NSC) ) بايد بين ۳۳ تا ۳۴ درصد باشد .
ميزان مناسب ويتامين و موادمعدني براي اطمينان از سلامت توليدمثل ، سلامت جنين و سلامت گاو كاملاً ضروري است . مقدار موردنياز سلنيوم ۶-۸ میلی گرم و ويتامين E حداقل ۱۰۰۰ واحد بين المللي است كه بايد روزانه دريافت نمايند . عده ايي از محققين تا ۲۰۰۰ واحد بين المللي ويتامين E را نيز در اين مرحله توصيه مي نمايند
كلسيم ، فسفر و پتاسيم در مرحله CUD بي نهايت اهميت دارد . ۸۰ گرم كلسيم به ازاء هر رأس در روز مورد نياز است و به منظور پيشگيري از تب شير اين مقدار نبايد از حداكثر ۱۰۰ گرم در روز تجاوز نمايد.
فسفر مورد نياز حدود ۴۰ گرم در روز به ازاء هر رأس مي باشد و نسبت Ca به P بايد حدود ۲:۱ باشد سطح پتاسيم نبايد از ۱:۱ تا ۱:۲ بالاتر برود . سطوح بيشتر پتاسيم ريسك تب شير را به همراه دارد . جيره مرحله CUD بايد شبيه TMR استفاده شده براي گروه گاوهاي پرتولید باشد و داراي افزودنيهاي مشابه به استثناء مكمل گاوهاي شيري ، نمك و بيكربنات (اينها بايد مناسب با نياز دامهاي CUD محاسبه شوند). چربي ، نياسين و مخمر نيز در اين مرحله به جيره اضافه مي شود .
براي دوري از تب شير كلينيكي يا تحت كلينيكي موارد زير را رعايت نماييد :
• از مكمل گاوهاي شيري براي دوره خشكي استفاده نكنيد .
• از علوفه لگومينه به دليل دارابودن مقادير زياد K . Ca يا اصلاً استفاده نكنيد و يا با محدوديت زياد استفاده كنيد.
• نسبت نمكهاي آنيوني و كاتيوني را در جيره بالانس كنيد و از محصولات آنيونيك در صورتيكه نياز است استفاده كنيد .
اگر جفت ماندگي مشكل گله شماست موارد زير را كنترل نماييد .
• آيا گله شما مبتلا به تب شير كلينيكال يا ساب كلينيكال مي باشد ؟
• آيا گله شما مبتلا به كتوز مي باشد ؟
• آيا مواد معدني و ويتامين به مقدار كافي تأمين شده است ؟
• آيا گله شما درصد بالايي دو قلوزايي ، سخت زايي ، نارسي زايي و تأخير در زايش
• دارد ؟
• آيا پروتئين جيره درهر دو مرحله CUD و FAD به ميزان كافي تأمين شده است ؟

نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *